Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir - Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr.

Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir

Yazar: Yusuf YILDIRIM Em.İl.Trm.Mdr. |  Tarih: 16 / 06 / 2026 |  Yazı Okunma: 110

---

“Gerçeği söylemek ve yalanları gözler önüne sermek aydınların sorumluluğudur.”

Bu gün kapitalizm artık insanlığın baş belası haline gelmiştir. Kapitalizm demek, açlık demek,savaş demek ve çevre kirliliği demektir.Kapitalizmin küresel bir hal alması daha saldırgan ve yok edicidir.Girmediği köşe bucak ve tahrip etmediği alan kalmamıştır.Kapitalizmin dünyaya verdiği en büyük zarar,doğaya fiyat biçmesidir.Sermayenin çıkarları ile  toplum ve doğanın çıkarları arasında korkunç bir uçurum vardır.Kapitalizm toplumun ihtiyaçlarına göre üretmez,kar için üretir.

Dünya nüfusunun %55 lık kısmı toplam gelirden aldığı pay %1,3 tür. En üst gelir grubunda olan %20 lık kısım gelirin %46.7 sını, en alt %20 lik kısım ise gelirin %6.1 ini alıyor. Dünya nüfusunun  %1.1 lık kısmı ise dünya servetinin neredeyse yarısına (45.8)sahiptir. Dünyada kronik açlık yaşayan kişi  sayısı 768 milyondur.

Samir Amin; Mısır doğumlu, Fransız Marksist, ekonomist ve eleştirmendir. Hayatı kapitalizm ile mücadele ile geçmiştir. “Emperyalizm”, “sömürgecilik”, “siyasal İslamcılık”, “Avrupamerkezcilik”, “eşitsiz gelişim” alanlarında dikkate değer tartışmalarda yer almış bir isimdi…“Krizden çıkış yolu yok; tek çıkış yolu, kapitalizmin kendisinden çıkmak. Başka bir olası çözüm yok. Kapitalizm ölmek üzere olan bir sistem olarak görülmelidir. Hayatta kalmak için yıkıma ve savaşlara yönelmektedir. Bir alternatifimiz var, o da sosyalizm,” der. Bu kadar da değil!

“İşçi sınıfının ve dünya halklarının Enternasyonalini yeniden inşa etmek zorundayız”!diyor.

Bazı iktisatçılar Amin için şunu derler;

“Samir Amin. Marx için kıyısı olmayan, derdi… Aslında Samir’in de kıyısı yoktu… Gerçeğin, bütünde olduğunu biliyordu. O bir uzman değildi, bir iktisatçı, tarihçi, sosyolog, antropolog, politolog, filozof… değildi… Aynı Marx gibi bunların üstünde/ötesinde konumlanmıştı… Aksi halde Samir Amin diye müstesna bir figür olmazdı… Verimli yaşamını Marksizmi ve sosyal düşünceyi zenginleştirmeye, ezilen ve sömürülen sınıfların kurtuluşuna adadı… Özetle “O, bir Marksolog değil, bir Marksistti. Onu, dönemin birçok teorisyeninden ayıran, onun Marx’tan hareket etme ama Marx’da durmama ilkesiydi.

Prof. Dr. Korkut Boratav’ın, “Ezilen halkların kılavuzuydu. Marksist bir perspektifle özgün bir bakışı bizlere sundu,” notunu düştüğü Samir Amin, Marksizme katkısıyla dünya halklarına ciddi bir külliyat bıraktı. Özellikle Üçüncü Dünya üzerine teorileri ve Üçüncü Dünya’nın emperyalizmle mücadelesi konusunda ürettikleriyle çok önemli bir boşluğu doldurdu…

“Kapitalizme ve emperyalizme karşı yeni bir Enternasyonal öneren Samir Amin’in çağrısının ana mesajı şudur: Çağdaş emperyalist kapitalizm, sürdürülemeyecek özellikler kazanmıştır. Bugünkü sistem-karşıtı muhalefet yetersizdir. Kapitalizme karşı önce direnmek; sonra da ona son vermek için örgütlü, kolektif bir müdahale gerekmektedir. Bu örgütlenme İşçilerin ve Dünya Halklarının Enternasyonali biçiminde oluşmalıdır.

Kapitalizmin sonu,  ‘Kuzey’de, sınıf mücadelesine dayalı geleneksel devrimci örgütlenmelerin gelişimine; ‘Üçüncü Dünya’da ise dinci gericiliğe savrulmuş olan halkların ilerici, anti-emperyalist mücadele deneyimlerinin canlanmasına bağlıdır. Zira, Samir Amin’in 1978’deki sözleriyle, ‘Leninizme göre… Ulusal kurtuluş hareketleri, dünya sosyalist devriminin tamamlayıcı bir parçasıdır.’

Karl Marx’ın ünlü, “Dünyayı anlamak yeterli değildir, asıl olan onu değiştirmektir,” tezine sahip çıkarken de “inşa etmek” için yola çıkanların yanı sıra, hepimize görev düştüğünü vurguluyor, “daha mütevazı biçimde bilincimiz elverdiği ölçüde kendisine katkı sunmak istediğimiz bir gelecek hayalini” savunuyordu…

Samir Amin, “Çağdaş kapitalizm, artık yalnızca bir sömürü ve emeğin bastırılması rejimi değildir, insanlığın düşmanı haline gelmiş durumdadır” diyordu.

Olumlu hiçbir yanı kalmayan, çürümüşlüğü birikimin yıkıcı boyutları tarafından belirlenen kapitalizmin gününü doldurmuş olduğunun kabul edilmesinin gerektiğini savundu hep O.

Örneğin son metinlerinden birinde, ‘Komünist Manifesto’dan alıntı yapıp, sınıf savaşı “Ya tüm toplum yapısının devrimci bir dönüşümüyle, ya da mücadele eden sınıfların hep birlikte çöküşüyle sonuçlanmıştır,” diye yazmıştı.

İnsan olmanın ikinci ve en üstün aşaması seçen bir varlık haline gelmesidir. Albert Camus’un belirttiği gibi insan üzerinde egemen olan düzene karşı, doğayı tahrip eden sisteme karşı, kendi güdüsel dürtülerine karşı başkaldırabilen ve seçebilen bir varlıktır. Camus bunu şöyle ifade eder: "Başkaldırıyorum, kendime, benliğime, doğaya ve topluma egemen olan düzene karşı ayaklanıyorum ve bir şeyi reddedip yerine başka bir şeyi seçebiliyorum.”

Samir, gazeteci Ali Bilge ‘ye verdiği demeçte ülkemiz için şunları demişti:

“Mısır’daki Müslüman Kardeşler’den veya Türkiye’deki AKP’den. Bunlar sadece Müslüman veya İslami partiler değil bana göre. Sosyal ve ekonomik meselelerde geri bir pozisyonları da var. İşçi hareketine, grevlere, küçük çiftçinin direnişine karşılar… Tunus’taki Nahda da böyle. Bu gerici partilerin ilerici bir toplum amacı olamaz,” diyen Samir Amin gerçek bir entelektüeldi;

Ben, Osmanlı İmparatorluğu tarihi ile Atatürk tecrübesinin çok farklı şekilde çözümlüyorum. Öncelikle Osmanlı İmparatorluğu... İslami Arap ve Arap-Türk tutkusunun, medeniyetinin doğru olup olmadığını tartışmayacağız. Doğruydu, üstelik Avrupa, Batı ve Hıristiyan düşüncelerinin oluşmasında da çok önemli rol oynadı. Bu tarihi bir meseledir.

Fakat kapitalizm belirirken Osmanlı İmparatorluğu buna iştirak etmedi. Kapitalizm Avrupa’nın bile tamamında değil, Batı Avrupa’da belirginleşti. Atlantik Okyanusu kıyılarında, İngiltere’de -Britanya’nın bile tamamında değil- Kuzey Fransa, Belçika ve Hollanda ile Batı Almanya’nın bazı kısımlarında. Feodalizmden kapitalizme gerçek nitel bir dönüşümün çekirdeği de burasıdır. Daha sonra Güney ve Doğu Avrupa’ya yayılmıştır. Osmanlı İmparatorluğuna ise ulaşmamıştır.

Teknolojik ve askeri alanlar da dahil olmak üzere kendisinden daha güçlü hale gelen Avrupalılardan gelen bu meydan okuma karşısında Osmanlı İmparatorluğu da tepki gösterdi. Buradaki temel fikir, bir iç çatışmaya ya da burjuvazinin ortaya çıkışına yol açmaksızın, başta ordu olmak üzere teknolojik düzeyde Osmanlı İmparatorluğu’nun modernizasyonuydu.

Bu sadece Osmanlı İmparatorluğunun Türk tarafında böyle olmadı... Aynı zamanda Mısır’da da... Muhammed Ali’yi biliyorsunuz, öyle değil mi? Böylece, aynı dönemde Muhammed Ali’nin Mısır’daki reformları... Türkiye’deki, yani Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Tanzimat, hep çok benzer modernizasyon düşünceleridir.

Osmanlı İmparatorluğunun kaderini modernizasyona doğru değiştiren dışsal etkenlerdir. Bu bakımdan, Osmanlı İmparatorluğu, coğrafi olarak Avrupa’da ve Balkanlarda bazı alanları kontrol altında tutabiliyorsa da, bu çok önemli değil. Hatta bugün coğrafi açıdan İstanbul’un Avrupa’da olması da önemli değil. Osmanlı İmparatorluğu’nun halkı ve Osmanlı İmparatorluğunun Türk olan bölümü -ki şimdi Türkiye’dir- ve aynı zamanda Kürtler... Eski Osmanlı İmparatorluğu’nun Kürtler ve Türklerin olduğu bölümü ile Arap bölümü de Avrupalı değildir.

Avrupalı değildirler çünkü kesinlikle kendi içlerinde bir burjuva devrimi yapmamışlardır. Sadece dışarıdan gelen meydan okumaya tepki vermişlerdir. Avrupalı olmayışları Müslüman oldukları için değil; hayır, insanları dinlerine göre sınıflandırmak tuhaf bir yoldur. Avrupalı değildirler çünkü, Avrupalının tanımı, burjuva devriminden geçmiş insanlardır. İkinci ve daha radikal olarak, zira artık 1920’lerdeyiz, 1830’larda değil, ama yine aynı düşünceydi... Yani kastettiğim, ulusal halkçılık... Atatürk deneyimi ile daha sonra Arap ülkelerinde gelişen, -Mısır’da Nasır’la ya da Suriye ve Irak’ta BAAS’la gelişen- çok az demokrasi içinde modernleşme arasında çok güçlü bir kıyaslama yapılması gereğidir. Hatta hiç demokrasi. En fazla, Avrupa’dan ve Batı’dan biraz da resmi olarak kopya edilmiş kurumlar. Oysa bu Türkiye için çok önemli.

Türkiye, laik, ya da diğer bir deyişle seküler toplum anlayışı açısından Arap ülkelerine kıyasla ileride. Ancak hala yarı-seküler. Atatürk dönemi de dahil olmak üzere, Türkiye’nin hiç bir zaman gerçek seküler bir toplum olduğunu düşünmüyorum. Bu, dinin toplumsal yapıdan çıkarılması değil, iktidara hizmet etmek üzere evcilleştirilmesidir. Bu bugünkü Türkiye’nin dramıdır. Bence “Biz Avrupalıyız, Avrupalı olmak istiyoruz” diyenler burjuvazidir, entellektüellerdir -ki bu çok doğaldır. Fakat Türkiye halkının bütünü böyle düşünüyor mu? Onlar üçüncü dünyaya aitler. Nesnel olarak, Türkiye bir üçüncü dünya ülkesidir; bir Asya ülkesidir. Afrika-Asya dayanışmasının kurucu ülkelerinden biri olmalıydı. Ancak, o “düş” yüzünden olamadı. Bu düş bugün devam etmekte ve bence bu bir dramdır. Çünkü Avrupalılar tarafından kabul edilmeyeceksiniz.

Edilseniz bile, benim latinoamerikanlaştırılma dediğim gibi, Batı Avrupa’nın çevre ülkesi olacaksınız.

10:50

Yazarın diğer yazıları
Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir Ermenistan Sınır Kapıları Siyasi Ahlak Köy Enstitüleri Kürt Gerçeği İran ve Kürtler Kürtler ve Uluslaşma Süreci Din Ve Laiklik Mutlu Muyuz? Entelektüel… CHP ve Kürtler Cehalet Karanlıktır, Hiç Bir Işık Onu Aydınlatamaz Barış Cesur İnsanların İşidir Nereden nereye Toplumsal Çürüme Siyasi islam iflas etmiştir Halkların onurlu entegrasyonu barışla mümkün olacak İnsan olmak zor mu? Tarikat ve cemaat sorunu Şimdi Barış İçin Mücadele Zamanıdır Dinciler Neden Yalan Söylerler? Kurtarıcı Ve Kurtarıcılardan Kurtulmak Hak, Hukuk, Adalet Kapitalizm Artık İnsanlığın Düşmanı Haline Gelmiştir Sokrates ve Felsefe Utanmanın Ölümü Büyük Kayıp Kurumsal Kültür Yok Edildi Düşünmek Zor İştir Yaşam Nedir ? Savaş ve Barış Cumhuriyet Yangın Var Kültür ve Kalkınma Sorgulamayan Her Zaman Ezilir Dinlerin Kökeni ve Dindarlık Nuşirevan’ın Adaleti Özgürlük Kurban… Şeriat... Seçimlerin Düşündürdükleri Diktatör Olmak İsteyen Birine Altın Öğütler Yerelden Çok Ülkenin Kader Seçimi Kast Sistemi Seçim, Ama Kim Seçiyor Tarım Çöküyor Yılbaşı ve Noel Siyasi İslam Aşiretçilik Hak ve Özgürlükler Doğanın Bir Aklı Vardır İnsan İnsanın Kurdudur Din ve Barış Kutsal Olan İnsandır Şeyhler ve Tarikatlar Birey Olmak Siyasi İslam’ın Ahlak Anlayışı Kardeş Değil Dost Olmak İtaat Ve Biat Kültürü Hesap Vermemek Çürütür Tek Adam Rejimi Koltuk Sevdası Vefasızlık Enkazın Altında Yönetenler Kaldı Mu’tezile Mezhebi ‘İslami Terör’ Kanaat Önderleri Tarihi Süreç İçerisinde Laiklik Dinimiz Var Diye Ahlaksızlık Yapılıyor,Vicdanlar Karartılıyor Siyasi Yalanlar Putları Kırın Feto'nun Sümüklü Böcekleri ÇÖKEN DEVLET Örgütlü Cehaletin İmamları Mevki, Makam ve Yalakalık Tarikatler ve Cemaatler Orta Çağın Kuralsız Egemenleri GERİCİ VE YOBAZ BİLİM, DİN VE SİHİR ADEM'İN DİLİ FETİŞİZM Cehalet ve İhanet Utanma Duygusu Kader VİCDAN İnsan Hakları BÜROKRASİ ZULÜM BARIŞ YAŞAMAKTIR İtibar Mı İsraf Mı? Diyanet Ve Siyaset Taliban ve Şeriatın Kılıcı Koçbaşılı Sel Yangınlar Ve Doğanın Ölümü Siyasi İslam ve Yalan Devlet Yaşatmak İçin Vardır Dinde Gaza Değil, Ahlak Önemlidir Helallik Sessizlik Suça Ortak Olmaktır Kışla, Cami Ve Siyaset Kutsal Ve Kutsallık Ar Damarı Çatlarsa Tarımsal Kooperatifçilik Kürt Siyasi Hareketi Ve Sekülerizm Tesettür Günah Keçisi 2020 Yağmur Duası İçerde Ve Dışarda Gelinen Nokta Yalan Erdemli Olmak Korku Dinlerin Kadına Bakışı Ve İstanbul Sözleşmesi İnsan Olmak Diyanetin Kılıcı Kapitalizm Yarattığından Çok Yıkıyor Toplumsal Değişimler Tarım Cenneti Olan Bir Coğrafyada Tarım’ın Sefaleti! Gençlik Felsefe Ve Rönesans Cahil Cesareti General Virüs Zafer Veya Hiç* Memleketin Hali Deprem Ve Zeus’un İnanırları Mesih Ve Mehdi İslam’da Siyasi İktidarın İlkeleri Sosyal Demokrasi Ya Da Demokratik Sosyalizm Laik Bir Ülkemiyiz ? Entelektüel Ve Aydın Kendi Soydaşlarının Mağduru Olan Halk: Ezidiler İstanbul Sözleşmesi Faşizm Ve Din İlişkisi Türk Sosyalistlerinin Kürt Sorununa Bakışı Müşrikler Taifesi Toplumsal Barış Mı? Savaş Mı? Güçleri Küstürmüşüz Ah İstanbul... Türkiyelileşmek Gericiliğe Taviz Verilmemeli Halkla İnatlaşılmaz İlkbahar Ve Newroz Sekiz Mart Emekçi Kadınlar Günü Gıda Fiyatları Enflasyonu Ruh Sağlığı Yasası..! Kurucu Felsefe... Beka Sorunu Nedir? Adalet Öldü; Çan Beş Defa Çalarsa! İslam'da İtaat... Cumhuriyet Ve Dini Değerler Birlikte Aşınıyor Beyin Göçü... Faşizm Toplumların Uyanışı Ve Devrim Yerel Seçimler Üzerine... Beton Devri..! 2. Edremit Kitap Fuarından İzlenimler Korkular Ve Tabular Karşı Devrim..! İdam Mı Dediniz? Devam..! Milletvekili Dediğin..! Seçim İslamın Şartları Kin Ve Nefret Yalan Ve Gerçek Kutsal Devlet..! Çözüm Halktadır YAŞAM KARDEŞLİK TARIM VE GIDA SAVAŞ AKIL DİN SAVAŞLARI KÜRDİSTAN MİLLİLİK VE YERLİLİK UTANIYORUM; KERKÜK KİMİN? KURTARICI Toprak Düzeni Ve Saman; KUTSALLARIN FETİŞİZMİ; KURBAN YOBAZLIKLA YARIŞ OLMAZ DOĞA KÜRTLER VE PETROL DİN VE DEVLET ÜLKEMİZDE TARIM ULEMAKRASİ VE İMAMOKRASİ KİŞİ KÜLTÜ ÜLKEMİZDE TARIM DOĞU-BATI GEÇMİŞ OLSUN KERKÜK TEK ADAMLIK VE ALTYAPISI EROZYON DEVLET UYUMAZ EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜ İSTİKRAR İÇİN HAYIR; İSLAM ve TERÖR TOPLUMSAL YOZLAŞMA HAYIR SARI SENDİKA MECLİSTE İKTİDAR AYDIN OLMAK BU YANGIN HEPİNİZİN ESERİ UTANÇ DUVARLARI KÜRT TARİHİNİN EN BÜYÜK İHANETİ KIVILCIM’LIDAN BU GÜNE DEĞİŞEN BİR ŞEY YOK VATANSIZLIK VE VATAN HASRETİ; SOL DİNDARLAR SES VERMELİ TARIM DİBE VURDU DİN VE MAZLUMLAR HAVVA KADAR DEVRİMCİ OLMADINIZ; DEVLET ADAMI AHLAK VE SORUMLULUK SİYASİ İSLAM DARBENİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ DARBELER VE İDAM

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)